
Werkstuk over Bolivia,
samen met Lorenzo gemaakt, maart 2005
Bolivia

Weet
u niet waar u heen? BOLIVIA!!!!!!!
Bolivia is een prachtige plek midden
in Zuid-Amerika. Je kunt er bergbeklimmen en kannowen en zwemen. Je
kunt er goed komen met het vliegtuig of met de bood of je gaat met
de bood heen en terug met het vliegtuig of andersom. Je kunt
volkanen en textielmuseums bezoeken of mooie winkels bekijken en
dingen kopen. Je moet wel Spaans kunnen praten of koop een Spaans
woorden boek kopen. Lamaas zijn er veel om naar te kijken. De mensen
zijn erg arm en hebben haast geen eten en als ze wat hebben delen ze
het graag met mensen. Het weer is beetje regen en veel zon [subtropische].
Kun slapen in een persoontje of hotel.




dit
zijn nog een paar foto’s.
Dit
was het.
Jesse
en Lorenzo


Mijn spreekbeurt, gehouden op vrijdag 11 maart
2005
Aquariumvissen
Ik heb
voor dit onderwerp gekozen omdat ik zelf een aquarium heb en ik vind
het leuk om zelf voor vissen te zorgen.Veel mensen beginnen met een
aquarium en nemen dan lastige
vissen om te houden. Dat moet je nooit doen. Vissen gaan snel dood.
Je moet met
makkelijke vissen beginnen,
zoals guppies, neon’s, platy’s enzo.
Vooral guppies zijn sterk en
makkelijk, ik ben ook met guppies begonnen en dat was niet moeilijk.
Ze hoeven ook niet perse in een
verwarmd bakje. Als je ermee wilt
kweken is het wel verstandig
om het water te gaan verwarmen,
dan gaat het makkelijker.
Laat je
in de winkel goed voorlichten of
lees eerst een goed boek. Begin met makkelijke vissen. Een
bak van 50 bij 30 bij 30 cm
is voor een beginner groot genoeg.
Je hebt nodig :
à
Een aquarium
à
Steentjes
(om de plantjes in vast te zetten)
à
Schepnetje
(om een zieke of dode vis te pakken)
à
Voer
(om …)
à
Filter / verwarming
(om het water zuiver en warm te houden)
à
Waterplantjes
(voor zuurstof en verstoppen)
à
Decoratie
(is gewoon leuk)
à
En natuurlijk : vissen
…
Was de stenen
heel goed en doe ze in de bak.
(uitleggen hoe)
Laat de bak vol
water lopen en doe de
plantjes en de
decoratie erin. Zet de
pomp en de
verwarming aan, gebruik
speciale druppels uit de
viswinkel en laat de bak zo een dag staan.
Doe
de volgende dag voorzichtig één voor één
de vissen in het water. (uitleggen
hoe, zakje in het aquarium
etc) De guppy is een klein visje dat van oorsprong
uit Midden-Amerika en uit
Brazilie komt.
Ze eten
vlokken of speciaal
guppyvoer maar ook kleine wormpjes.
(Deze kun je gewoon bij de dierenwinkel kopen, meestal in bevroren
blokjes)
Het zijn
geen vechters en daarom
kunnen ze makkelijk bij andere vissen zoals zebra-barbelen,
black-molly’s of platy’s houden. De gup is een
zoetwatervis, ze zijn
ongeveer 3 tot 5cm groot en
je kan makkelijk zien of het een mannetje of een vrouwtje is.
Mannetjes:
Hebben een grote lange
sluierstaartvin en zijn meestal prachtig gekleurd. De kleuren
zijn rood/oranje, geel, blauw en
soms groen. (In het wild zijn ze vaak groen).Zelf gekweekte
guppies hebben meestal meerdere kleuren.
Vrouwtjes:Hebben
niet zo’n grote staartvin, zijn iets groter en zijn vaak iets
minder mooi. De kleuren zijn
zwart/grijs, blauw, oranje/geel
en gewoon geel. Meestal heeft de vrouw maar één kleur, of gemengd
met wat vlekken.
Er wordt vaak gedacht dat
guppen de naam is van jonge
visjes, dit is niet zo, het is
gewoon een soort. Er bestaat geen aparte naam voor kleine
guppies of andere visjes.
Bij guppen moet je
meer vrouwen dan mannen
hebben, anders gaan ze vechten. Een gelijk aantal mag eventueel ook,
maar het is beter van niet.
Als een gup
zwanger is, duurt het
ongeveer 2 a 3 weken voordat ze bevalt. De gup is een
levendbarende vis, dat
betekent dat de jongen levend worden geboren. Andere vissoorten
zoals Zebra-barbelen en Neon Tetra’s leggen eitjes. Je kunt de
zwangerschap van de gup
zien aan de buik die dikker
en dikker wordt. Ook gaat het vrouwtje zich afzonderen en ze wordt
rustiger. Op de buik zie je een
zwarte stip die dagelijks groter wordt. Eigenlijk is dit geen
stip maar zijn dit een heleboel kleine stipjes, de baby’s.
Guppen eten hun
jongen op !!
Dit kun je voorkomen door ze in een
kweekbakje te zetten. (voorbeeld
laten zien)Zet ze hier niet te lang in, het is maar een kleine
ruimte en dat is niet zo heel goed voor de vis.
De jonge visjes zijn ongeveer
2 mm lang. Na ongeveer
een kwartiertje gaan ze
zwemmen. Een gup kan wel 40 jongen
werpen, maar meestal zijn het er minder. Sommigen gaan meteen
dood, soms gaat de moeder zelf ook dood. Als het vrouwtje ongeveer
4 keer is
bevallen gaat ze meestal
dood.
De
jonge visjes zijn heel
kwetsbaar en moeten dus goed verzorgd worden. Je kunt ze de
eerste weken het best in het
kweekbakje houden, maar je moet wel de moedervis er uit halen.
Als je de baby’s in een apart bakje wilt zetten moet je dat wel
vullen met water uit je aquarium. Je voert ze gewoon vlokkenvoer
maar dat moet je tussen je vingers heel fijn malen, je kan ook
special babyvoer kopen.
Na een paar
maanden krijgen de guppies kleur,
dan kun je zien of het een jongetje of een meisje is.
Je aquarium
moet je goed schoonhouden, je
kan een algeneter kopen die de ramen schoon houdt, dan komt er niet
zo’n groen laag op het glas. Als je de bak schoonmaakt moet je niet
de vissen eruit halen, ververs ook maar 1/3 van het water !! De rest
vul je gewoon bij met kraanwater.
Het is handig om
een emmer en een slangetje
te gebruiken, je zuigt aan de slang tot het water gaat hevelen en je
hebt gelijk een soort stofzuiger waarmee je viezigheid van de bodem
kan schoonzuigen.
Ik ga het nu hebben over
Discus-vissen,
deze
zijn wel heel moeilijk te houden, alleen voor gevorderden dus. Deze
kun je zelf niet kweken. Ik heb hier een hele lijst met foto’s van
de 27 meest voorkomende kleuren. Discusvissen kosten wel een
paar honderd euro per stuk.
Je hebt ook een
veel groter aquarium nodig
met een heel goed filter en
een goede verwarming. Je
moet ook regelmatig je water laten
testen. Je hebt dus aan Discusvissen veel meer werk dan
aan Guppies.
Dit was mijn spreekbeurt, zijn er
nog vragen ?

Mijn spreekbeurt, gehouden op vrijdag 6 februari
2004
Hoe er vroeger gestraft werd … 
Mijn spreekbeurt gaat over de
straffen van vroeger en nu. De reden dat ik dit onderwerp gekozen heb
is dat ik dit heel boeiend vind.
Vroeger had je Nederland nog geen
regels waaraan iedereen zich moest houden. Iedereen moest doen wat
volgens hem normaal was. Als je vond dat iemand gestraft moest worden,
dan moest je een klacht indienen.
Tegenwoordig moet de politie bewijzen
dat je iets verkeerd hebt gedaan, vroeger niet.Als je beschuldigd werd
van iets dat niet mocht moest je zelf bewijzen dat je het niet gedaan
had. Als je dat niet kon, was je automatisch schuldig.
Ook namen mensen het recht in eigen
hand. Dat betekent dat je gewoon terug mocht doen wat een ander bij
jou had gedaan.
In de latere Middeleeuwen kwam er een
echte rechtspraak. Elke stad had toen zijn eigen wetten en een
rechtbank waarin een schout (een soort politie-commissaris) bepaalde
of iemand schuldig was.
Er waren veel verschillende straffen,
soms kreeg iemand een boete en soms kreeg iemand de doodstraf.
Wat je kreeg was afhankelijk van wat je gedaan had, en het hing
er ook vanaf hoe belangrijk je was.
De rechtbank deelde veel boetes uit.
Dat was heel handig omdat de stad dan geld kreeg en als ze iemand zijn
vinger eraf hakten werd niemand daar wijzer van.
Als iemand zijn boete niet kon
betalen werd hij verbannen. Dat wil zeggen dat iemand een tijd niet
meer in de stad mocht komen.
Ook kon hij dan gevangen gezet worden.
Hij moest dan wel zelf zijn eten betalen. Rijke gevangenen hadden dus
beter eten en een mooiere cel dan arme gevangenen.
Er waren ook nog andere straffen,
voor kleine overtredingen werd iemand op een
schavot
(heet ook wel schandpaal) gezet . Om zijn nek kreeg hij een bord
waarop stond wat hij gedaan had. De mensen mochten alles naar zo
iemand toegooien (zoals tomaten en paardepoep).
Voor vro
uwen
die bijvoorbeeld op straat ruzie hadden gemaakt
gebruikten ze twee grote schandstenen waarmee ze
een tijd door de stad moest rondlopen. De mensen mochten dan allemaal
dingen naar hen gooien. 
Als de rechtbank dacht dat je
schuldig was, maar je het niet wilde toegeven, dan werd je
overgebracht naar de pijnkelder. Daar probeerde de beul om je te laten
bekennen.
Hij kon zijn slachtoffer met een
zweep slaan, of de duimschroeven aandraaien,
of je aan een paal te binden en je lichaam dan uit elkaar te trekken.
Het gebeurde wel eens dat een man 10 cm werd uitgerekt. De beul stopte
pas als je toegaf dat je het gedaan had of als de rechtbank het genoeg
vond.
Het gebeurde wel eens dat iemand zei
dat hij een boef was terwijl het niet zo was, dan stopte de beul
tenminste met pijn doen.
Voor m
ensen
die vaker overtredingen hadden gepleegd waren er zwaardere straffen
zoals het afhakken van vingers en handen en het brandmerken van
je voorhoofd. Op die manier was hij gemakkelijk
te herkennen, ook in een andere stad konden ze dan zien dat hij een
boef was.In sommige landen wordt nog steeds je vinger afgehakt als je
iets steelt …
Als iemand meerder keren gestolen
had, of iemand vermoord had of vals geld gemaakt had, dan kregen ze
vaak de doodstraf.
Het ophangen aan de galg was alleen
voor gewone mannen. Belangrijkere mensen werden onthoofd.
De beul gebruikte dan een zwaard of een bijl.
De ergste doodstraf was radbraken.
Dan werd iemand of een houten radbraakkruis vastgebonden. Daarna sloeg
de beul met een grote hamer op alle botten totdat je dood was. Dat
duurde natuurlijk langer als ophangen of onthoofden dus deze straf was
erger.
De doodstraffen gebeurden altijd in
het openbaar, bijvoorbeeld op de markt zodat veel mensen de straf
konden zien. Dat was dan direct een waarschuwing voor ie
dereen.
Daarna werd het dode lichaam naar een galgenveld gebracht. Dit
was een veld buiten de stad waar allemaal galgen stonden. De dode werd
opnieuw opgehangen totdat het lichaam vergaan was.
Later kwamen ze erachter dat
lijfstraffen toch niet altijd handig waren, als je iemand zijn hand
afhakte kon hij bijna niet meer werken en moest hij weer gaan stelen
om aan eten te komen.
Daarom
kwamen er in het jaar 1600 tuchthuizen. Dat waren een soort
gevangenissen waar de boeven moesten werken. In sommige tuchthuizen
moesten gevangenen hout raspen. Dit werd gebruikt om verf van te maken.
Deze tuchthuizen noemden ze rasphuizen. Voor vrouwen had je speciale
spinhuizen, dan waren tuchthuizen waarin ze wol moesten spinnen.
Vanaf het jaar 1800 werden de
gevangenen beter behandeld. De tuchthuizen werden afgeschaft en de
gevangenissen werden beter. Er kwam verwarming en licht, beter eten en
de boeven kregen voor het werk dat ze in de gevangenis deden een
beetje geld.
Dat is eigenlijk nog steeds zo, de
straffen in Nederland zijn momenteel boetes, taakstraffen of
vrijheidstraffen.
Ik hoop dat jullie nu iets meer weten
van hoe er vroeger gestraft werd.
Als je een keer
wilt zien hoe het vroeger ging moet je eens een kijkje nemen in de
Gevangenpoort in den Haag, hier kun je op
bijvoorbeeld een zondagmiddag een kijkje nemen in de gevangenis van
vroeger en hier is ook een martelkamer.
Ik heb voor
iedereen een blaadje met het adres en de openingstijden.